W skrócie
W jakim celu badanie jest wykonywane?
Jako badanie przesiewowe w przypadkach zaburzeń czynności wątroby lub chorób nerek, a także w ocenie stanu odżywienia, zwłaszcza u pacjentów hospitalizowanych (w niektórych przypadkach zamiast albuminy oznaczana jest prealbumina).
Kiedy badanie jest wykonywane?
Badanie wykonuje się w przypadku podejrzenia zaburzeń czynności wątroby, chorób nerek lub u pacjentów z gwałtowną zmianą ciężaru ciała, a także przed planowanym zabiegiem operacyjnym.
Jak się pobiera próbkę do badania?
Próbka krwi pobierana jest z żyły łokciowej.
Czy do badania trzeba się przygotować?
Nie.
Informacja o próbce
Co się oznacza?
Albumina jest białkiem stanowiącym największą frakcję wszystkich białek osocza. Jej głównym zadaniem jest zapobieganie przenikaniu płynów z naczyń krwionośnych, pełni funkcje odżywcze dla tkanki oraz spełnia rolę białka transportującego różne substancje we krwi, takie jak hormony, witaminy, leki i jony (np. jony wapnia).
Albumina wytwarzana jest w wątrobie. Stężenie albuminy spada w wyniku uszkodzenia wątroby, w chorobach nerek (zespół nerczycowy), u osób niedożywionych, pacjentów ze stanem zapalnym lub we wstrząsie. Stężenie albuminy wzrasta natomiast u osób odwodnionych.
Badanie
W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
Z uwagi na to, że stężenie albuminy obniża się w przypadku wielu chorób, jej oznaczenia wykonuje się w różnych konfiguracjach pomocnych w rozpoznaniu choroby, monitorowaniu stanu zdrowia w trakcie leczenia lub wraz z postępem choroby oraz jako badanie przesiewowe stanowiące podstawę do wykonania innych badań.
Oznaczenie albuminy zleca się w ramach panelu wątrobowego mającego na celu ocenę czynności wątroby, łącznie z oznaczeniem kreatyniny i BUN (azot mocznikowy we krwi) w celu oceny czynności nerek lub – wraz z oznaczeniem prealbuminy – w celu oceny stanu odżywienia pacjenta.
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?
Oznaczenie albuminy we krwi (zazwyczaj wraz z kilkoma innymi badaniami) zleca się w przypadkach podejrzenia zaburzeń czynności wątroby (żółtaczka), objawów zmęczenia lub zespołu nerczycowego (opuchnięcia wokół oczu, w okolicy brzucha, opuchnięcia kończyn).
Lekarz może również zlecić oznaczenie stężenia albuminy we krwi, wraz ze zleceniem oznaczenia prealbuminy lub zamiast niego, w celu sprawdzenia stanu odżywienia pacjenta w przypadku dużej utraty masy ciała.
Co oznacza wynik?
Wysokie stężenie albuminy występuje u osób odwodnionych, jednak oznaczenia tego nie wykonuje się standardowo w celu wykrycia lub monitorowania odwodnienia organizmu.
Niskie stężenie albuminy może wskazywać na choroby wątroby. W celu sprecyzowania rozpoznania zleca się również inne badania, w tym enzymatyczne.
Niskie stężenie albuminy może być odzwierciedleniem chorób nerek, w których nie są one w stanie zapobiec utracie albuminy z moczem. W takich przypadkach można również oznaczać ilość albuminy (lub białek) wydalanych z moczem.
Niskie stężenie albuminy może również występować w przypadku stanów zapalnych, niedożywienia, a także we wstrząsie.
Niskie stężenie albuminy może wskazywać na stany, w których organizm nie trawi i nie przyswaja białek (choroba Crohna lub celiakia) lub w przypadkach, gdy ich znaczne ilości są wydalane drogą jelitową.
Wysokie stężenie albuminy zazwyczaj jest odzwierciedleniem odwodnienia.
Co jeszcze należy wiedzieć?
Pewne leki, między innymi sterydy anaboliczne, androgeny, hormon wzrostu i insulina, powodują wzrost stężenia albuminy we krwi.
Wyniki mogą być niedokładne u pacjentów otrzymujących dużą ilość płynów we wlewach dożylnych.
Pytania
- Czy są osoby, u których ryzyko nieprawidłowego poziomu albuminy jest wysokie?
Pacjenci z przewlekłymi chorobami wątroby lub zaburzeniami pracy nerek należą do grupy najwyższego ryzyka wystąpienia nieprawidłowych stężeń albuminy. Również u osób, z nieprawidłowym wchłanianiem składników pokarmowych z przewodu pokarmowego oraz u pacjentów z przewlekłą biegunką mogą wystąpić podobne nieprawidłowości.
- Czy istnieje metoda oznaczenia albuminy w warunkach domowych?
W przypadku oznaczenia albuminy we krwi nie jest to możliwe. Można natomiast wykonać orientacyjne oznaczenie poziomu albuminy w moczu za pomocą paska testowego (dostępne w aptece).
- Jaka jest różnica pomiędzy oznaczeniami albuminy, prealbuminy i mikroalbuminy?
Albumina i (mikro)albumina jest to ta sama cząsteczka, a przedrostek mikro odnosi się do mikro ilości albuminy, którą można oznaczyć w moczu. Prealbumina natomiast pomimo podobnej nazwy, jest zupełnie innym związkiem. Oznaczenie prealbuminy służy do oceny stanu odżywienia pacjenta, w szczególności przed i po operacji, w przypadku hospitalizacji lub przyjmowania suplementów diety. Oznaczenia albuminy częściej wykonywane są w celu wykrycia schorzeń wątroby lub nerek lub w celu oceny przyswajania aminokwasów. Poziom prealbuminy zmienia się szybciej, dzięki czemu jest ona bardziej przydatna od albuminy dla oceny zmian stanu odżywienia pacjenta zachodzących w krótkim czasie. Oznaczenie (mikro)albuminurii pozwala wykryć bardzo niewielkie ilości albuminy w moczu i może wskazywać na ryzyko rozwijającej się choroby nerek.
Źródła
Na tej stronie:
Prealbumina
Albuminuria i wskaźnik albumina do kreatyniny w moczu
Nieswoiste zapalne choroby jelit
Celiakia (choroba trzewna)
Badania laboratoryjne w celiakii
Linki do stron obcojęzycznych:
MedlinePlus Medical Encyclopedia: Nephrotic syndrome
National Kidney Foundation: Albuminuria
American Liver Foundation: The Progression of Liver Disease