RODZAJE ZAKAŻEŃ I DROBNOUSTROJE WYWOŁUJĄCE ZAKAŻENIA 

Rany można podzielić w zależności od czynnika, który je spowodował, środowiska, w którym powstały, ich rozmiaru oraz stopnia zanieczyszczenia. Drobnoustroje, które typowo wywołują zakażenia zależą od tego, które z nich znajdują się w środowisku, od stanu odporności danej osoby i głębokości rany.
Zakażenia skóry i ran mogą być wywołane przez bakterie, grzyby i wirusy. Bakterie można podzielić – zależnie od środowiska, które umożliwia ich namnażanie – na tlenowe (wzrastają w środowisku powietrza), względnie beztlenowe (wymagają zmniejszonej zawartości tlenu) i beztlenowe (wymagają bardzo małej lub zerowej zawartości tlenu). Częściowo beztlenowe i beztlenowe bakterie mogą zakażać głębokie rany i powodować ropnie.

Powierzchowne zakażenia skóry

Powierzchowne zakażenia dotyczą pierwotnie zewnętrznej warstwy skóry, ale mogą postępować głębiej do tkanki podskórnej. Wywoływane są głównie przez drobnoustroje tlenowe, ale głębsze rany mogą zostać zakażone beztlenowcami.
Zakażenia bakteryjne zwykle wywołują drobnoustroje należące do flory fizjologicznej, np. gronkowce (Staphylococcus) i paciorkowce (Streptococcus). Mogą je również powodować bakterie kolonizujące i oporne na antybiotyki, np. metycylinooporny gronkowiec złocisty (MRSA). W środowisku słonawej wody zakażenia ran mogą być wywołane przez wodne szczepy Vibrio (przecinkowce) i Aeromonas, w ciepłej wodzie (np. w jacuzzi) – przez pałeczkę ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa). Głębsze rany mogą też ulegać zakażeniom przez beztlenowce z rodziny Bacteroides i Clostridium.

Do typowych skórnych zakażeń bakteryjnych zaliczamy:

• zapalenia mieszków włosowych, czyraki i czyraki gromadne
• liszajec
• odleżyny i owrzodzenia – mogą wystąpić u osób przewlekle unieruchomionych, np. pacjentów domów opieki. Te rodzaje ran mogą zawierać wiele różnych szczepów bakterii, a posiewy nie dostarczają informacji przydatnych w leczeniu pacjenta.
• zapalenie tkanki podskórnej(cellulitis) – zakażenie podskórnej tkanki łącznej objawiające się zaczerwienieniem, ociepleniem i obrzękiem skóry
• martwicze zapalenie powięzi (łącznotkankowe błony osłaniające grupy mięśni) – poważne, ale rzadkie zakażenie, które może szybko się szerzyć i uszkadzać skórę, tkankę tłuszczową, mięśnie i powięzie często wywoływane są przez paciorkowce grupy A.

Inne powszechne zakażenia skórne takie jak grzybica woszczynowa i grzybica stóp nie są spowodowane bakteriami, ale grzybami. Grzyby mogą też być obecne na martwych kawałkach roślin, cierniach, drzazgach i powodować zakażenia głębszych ran; do rozpoznania takich zakażeń i identyfikacji grzyba potrzebne są specjalne badania mikrobiologiczne. W jamie ustnej i w innych wilgotnych okolicach skóry zdarzają się zakażenia drożdżakami (szczepy Candida).
Wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV) wywołują różne zakażenia, takie jak brodawki płaskie i brodawki stóp, natomiast wirusy opryszczki pospolite, Herpes simplex typu 1 i 2 (HSV-1, HSV-2), są przyczyną zmian zapalnych na granicy skóry i błony śluzowej (wargi i narządy płciowe), a także rzadziej zapalenia spojówek i rogówki oraz skóry.

Ugryzienia

Drobnoustroje, które zakażają rany kąsane, najczęściej pochodzą ze śliny i jamy ustnej człowieka lub zwierzęcia, które go ugryzło. Mogą należeć do jednego lub kilku szczepów tlenowych, względnie beztlenowych lub beztlenowych.
Rany po pogryzieniu przez ludzi mogą być zakażone tlenowymi i beztlenowymi drobnoustrojami należącymi do flory fizjologicznej jamy ustnej. W ranach po ugryzieniach zwierząt, zwykle psów i kotów, najczęściej hodowaną bakterią jest Pasteurella multocida. W przypadku pogryzienia przez nieszczepione zwierzę istnieje ryzyko zakażenia wirusem wścieklizny, choć zdarza się to rzadko.

Urazy

Urazy są różnorodną grupą obrażeń, które powstają w wyniku działania siły fizycznej. Do tej grupy ran zaliczamy oparzenia, obrażenia w wyniku wypadków drogowych, rany tłuczone, rany cięte zadane przy pomocy noży i innych ostrych narzędzi i rany postrzałowe. Rodzaj zakażeń u ofiar urazów zależy głównie od środowiska, w jakim doszło do powstania obrażeń, rozmiaru ran, drobnoustrojów, które znajdują się na powierzchni skóry ofiary i na które są narażone rany w czasie gojenia oraz od ogólnego stanu zdrowia i odporności osoby poszkodowanej.
Najbardziej narażone na zakażenie są rany pierwotnie zanieczyszczone (np. pyłem, który dostał się do rany w czasie wypadku drogowego) lub rozległe uszkodzenia tkanek (np. ciężkie oparzenia). Często w takich ranach obecnych jest kilka szczepów drobnoustrojów tlenowych i/lub beztlenowych.
W głęboko drążących ranach kłutych mogą rozwijać się bakterie beztlenowe, takie jak laseczka tężca (Clostridium tetani). Większość osób jest szczepiona przeciw tężcowi, dlatego też choroba ta występuje bardzo rzadko.

Rany chirurgiczne

Rany po zabiegach chirurgicznych najczęściej bywają zakażone florą fizjologiczną pochodzącą ze skóry lub przewodu pokarmowego pacjenta; są to te same drobnoustroje, które spotykamy w powierzchownych zakażeniach. Może też dojść do zakażenia w wyniku kontaktu rany z drobnoustrojami obecnymi w środowisku szpitalnym. Szczepy szpitalne, np. MRSA, są często oporne na antybiotyki. Głębokie rany chirurgiczne mogą być płytko zakażone szczepami tlenowymi i jednocześnie głębiej beztlenowcami.

Oparzenia

Oparzenia mogą być spowodowane kontaktem z gorącymi lub łatwopalnymi płynami, ogniem i innymi źródłami ciepła, chemikaliami, promieniowaniem słonecznym, elektrycznością i, rzadko, z promieniowaniem jądrowym. Oparzenia pierwszego stopnia dotyczą naskórka, oparzenia drugiego stopnia – obejmują skórę właściwą, a oparzenia trzeciego stopnia obejmują wszystkie warstwy skóry i często uszkadzają głębiej położone tkanki.
Początkowo rany po oparzeniach są jałowe, ale w związku z obecnością martwej tkanki (strupa) i utratą ochronnej bariery skórnej, szybko zostają zasiedlone przez florę fizjologiczną pacjenta. Oparzenie zwiększa ryzyko zakażenia rany, wystąpienia posocznicy i niewydolności wielonarządowej. Zwykle najpierw rozwija się zakażenie bakteryjne. Następnie mogą dołączać infekcje grzybami (m.in. z rodzajów Candida, Aspergillus, Fusarium), które nie są wrażliwe na antybiotyki. Zdarzają się też zakażenia wirusowe, np. wirusem opryszczki.