22 stycznia 2025
Zespół Sjogrena to przewlekła choroba autoimmunizacyjna o nieznanej etiologii, w której dochodzi do powstawania nacieków zapalnych z limfocytów w gruczołach wydzielania zewnętrznego (np.: gruczołach łzowych, śliniankach) oraz zmian zapalnych w wielu narządach i układach.
W zespole Sjögrena ilość i jakość wytwarzanej śliny i łez obniża się, prowadząc do charakterystycznej suchości w ustach oraz suchości gałki ocznej, zwane „zespołem suchości”. Może również dochodzić do wysychania innych błon śluzowych. Chorzy często mają uczucie piasku w oczach, obrzęknięte ślinianki, trudności z przełykaniem i upośledzony zmysł smaku.
Zespół Sjögrena może rozwinąć się u osoby w każdym wieku, jednak choroba w 90% rozpoczyna się u kobiet po 40. roku życia.
Choroba może przybierać postać pierwotną (w 40% przypadków) lub wtórną, kiedy współwystępuje z innymi chorobami autoimmunizacyjnymi, takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe, twardzina układowa lub reumatoidalne zapalenie stawów. U osób cierpiących na zespół Sjögrena częściej niż w ogólnej populacji występują chłoniaki.
Do typowego obrazu zespołu Sjögrena należą następujące objawy:
Objawy kliniczne mogą się różnić osobniczo, z tego powodu rozpoznanie zespołu Sjögrena czasami przysparza trudności. Pozostałe objawy, to:
Istnieje kilka badań służących do rozpoznania zespołu Sjögrena, m.in.:
Badania krwi:
Badania okulistyczne:
Ocena ilości wydzielanej śliny:
Badanie histologiczne – badanie wycinka gruczołu ślinowego, w celu oceny liczby nacieków zapalnych z limfocytów
Badania obrazowe
Stosuje się leczenie objawowe. Wysychanie spojówek leczy się sztucznymi łzami, lekami pobudzającymi wytwarzanie łez lub płynami nawilżającymi spojówki. Suchość w ustach można zmniejszyć pijąc często wodę małymi porcjami lub żując gumę w celu pobudzenia wydzielania śliny, a także można zastosować preparaty „sztucznej śliny”. Objawy zapalenia stawów leczy się aspiryną, paracetamolem i innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. Niekiedy konieczne jest włączenie leków immunosupresyjnych i glikokortykosteroidów.
Linki do stron obcojęzycznych:
Sjogren’s Syndrome Foundation
National Institute of Neurological Disorders and Stroke: Sjogren’s syndrome information page
MedlinePlus Medical Encyclopedia: Sjogren syndrome
American Autoimmune Related Diseases Association
American College of Rheumatology: Sjogren’s Syndrome
