Lipoproteina (a), w skrócie Lp(a), jest cząsteczką lipoproteinową o budowie zbliżonej do cholesterolu LDL. Jej podwyższone stężenie we krwi wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju miażdżycy oraz chorób sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar mózgu.
Badania pokazują, że zależność pomiędzy stężeniem Lp(a) a ryzykiem sercowo-naczyniowym ma charakter liniowy – im wyższy poziom lipoproteiny (a), tym większe ryzyko rozwoju zmian miażdżycowych, niezależnie od innych klasycznych czynników ryzyka.
Lp(a) u młodych dorosłych – dlaczego to ważne?
W ramach projektu „Moje zdrowie” oznaczenie lipoproteiny (a) wykonywane jest u osób młodych, w wieku 20–40 lat. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ podwyższony poziom Lp(a) jest w dużej mierze uwarunkowany genetycznie i może występować już u osób pozornie zdrowych, bez objawów chorób układu krążenia.
Wczesne wykrycie podwyższonego stężenia Lp(a) pozwala zidentyfikować osoby z grupy zwiększonego ryzyka i odpowiednio wcześnie wdrożyć działania profilaktyczne, których celem jest ograniczenie rozwoju miażdżycy w przyszłości.
Profilaktyka miażdżycy u osób z wysokim Lp(a)
Choć obecnie nie są dostępne leki skutecznie obniżające poziom lipoproteiny (a), wiedza o jej podwyższonym stężeniu pozwala na bardziej świadomą kontrolę innych modyfikowalnych czynników ryzyka, takich jak:
- stosowanie zdrowej, zbilansowanej diety
- utrzymanie prawidłowej masy ciała
- zaprzestanie palenia papierosów
- kontrola ciśnienia tętniczego
- utrzymanie prawidłowych wartości lipidów (cholesterolu LDL, HDL, nie-HDL oraz triglicerydów)
- kontrola stężenia glukozy we krwi
- regularna aktywność fizyczna
Szczególne znaczenie ma skuteczne leczenie podwyższonego cholesterolu LDL, który w połączeniu z wysokim Lp(a) istotnie zwiększa ryzyko rozwoju miażdżycy.
Kiedy konieczna jest konsultacja specjalistyczna?
Osoby z bardzo wysokim stężeniem lipoproteiny (a) mogą wymagać skierowania do poradni kardiologicznej w celu poszerzenia diagnostyki oraz indywidualnej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego.
Warto podkreślić, że sama informacja o podwyższonym poziomie Lp(a) nie powinna wywoływać lęku ani paniki. Jej celem jest zwiększenie czujności zdrowotnej i umożliwienie wczesnego, skutecznego działania profilaktycznego.