Proces diagnostyczny BPH obejmuje badanie fizykalne, badanie per rectum oraz ocenę objawów występujących u pacjenta. W celu określenia rozmiaru prostaty i wykluczenia innych chorób lub stanów mogących powodować nasilenie objawów można wykonać badania laboratoryjne i obrazowe. W niektórych przypadkach konieczna może okazać się biopsja prostaty. Jej celem jest mikroskopowe badanie struktury komórkowej niewielkich wycinków tkanki prostaty w poszukiwaniu oznak raka.

Badania laboratoryjne:

• PSA (antygen swoisty dla stercza) – użyteczny w badaniach przesiewowych w kierunku raka prostaty. Stężenie PSA może być umiarkowanie podwyższone u osób z BPH, ponieważ PSA jest białkiem wytwarzanym przez komórki prostaty. Oceniając wyniki lekarz musi brać pod uwagę zarówno stężenie PSA we krwi, jak i objętość prostaty pacjenta.
• Badanie ogólne moczu – badanie przesiewowe w kierunku chorób nerek
• Posiew moczu – w poszukiwaniu cech infekcji układu moczowego
• Oznaczenie azotu mocznika (BUN) i kreatyniny we krwi – badanie mające na celu ocenę pracy nerek

Badania pozalaboratoryjne:

• Badanie ultrasonograficzne – jako pomoc w ustaleniu rozmiaru prostaty oraz oceny ilości moczu zalegającego w pęcherzu.
• Cystoskopia – wziernikowanie cewki moczowej i/albo pęcherza przy użyciu cienkiego elastycznego cewnika
• Badanie strumienia i/albo ciśnienia moczu – w celu oceny szybkości przepływu moczu przez cewkę moczową i ciśnienia moczu zalegającego w pęcherzu.
• Biopsja prostaty – pobranie jednej lub więcej niewielkich próbek tkanki prostaty oraz ocena pod mikroskopem struktury komórkowej pod kątem występowania nieprawidłowych komórek i innych objawów raka prostaty.